Atıksu arıtma tesislerinin en önemli basamaklarından biri, suyun içerisindeki katı partiküllerin, kum ve yağların uzaklaştırıldığı ön arıtma aşamasıdır. Bu aşamada, sistemin ileri kademelerinde yer alan pompalar, vanalar ve biyolojik proseslerin korunması hedeflenir.

Kanalizasyon sistemlerinden, endüstriyel hatlardan veya yağmur suyu drenajlarından gelen atıksular; içerisinde kum, çakıl, yağ, gres ve yüzer maddeler barındırır. Bu maddeler giderilmeden arıtma tesisine ulaştığında, hem mekanik ekipmanlarda aşınma ve tıkanmalara, hem de proses veriminde ciddi düşüşlere yol açar. Paket tip kum-yağ ayırıcı üniteler, bu sorunları önlemek için tasarlanmış, kompakt yapıda, kurulumu kolay, enerji tüketimi düşük, uzun ömürlü sistemlerdir. Tek bir gövde içinde hem kum hem yağ ayrıştırma işlemini gerçekleştirirler ve bu sayede hem alan hem işletme maliyetinden tasarruf sağlarlar.

Sistem genellikle üç temel bölmeden oluşur:

Atıksu ilk olarak giriş kanalından ünitenin iç haznesine alınır. Burada suyun hızı, kumun çökelmesini sağlayacak optimum değere düşürülür. Bu sayede suyun taşıdığı ağır partiküller (kum, çakıl, metal talaşları, vb.) tabana çökerek suyun geri kalan kısmından ayrılır. Kum tutucu bölümünde genellikle spiral tip kum sınıflandırıcı veya havalandırmalı tip bir sistem kullanılır.

Havalandırmalı sistemlerde, suyun içerisine verilen kontrollü hava, yağların yüzeye çıkmasını ve ince partiküllerin süspansiyonda kalmasını sağlar. Bu aşamadan sonra su, ikinci bölme olan yağ ayırıcı hazneye geçer. Burada yüzeye çıkan yağ ve gres tabakası, mekanik yüzey sıyırıcılar veya otomatik yağ toplama sistemleri ile toplanarak dışarı alınır. Ünitede çöken kumlar ise alt konik hazneye yönlendirilir ve spiral helezonlu taşıyıcı sistem ile dışarıya alınır. Kumun %90'a varan oranlarda susuzlaştırılması mümkündür. Bu da bertaraf veya yeniden kullanım aşamasında büyük kolaylık sağlar.

Paket kum-yağ ayırıcı üniteler, arıtma tesislerinin ilk savunma hattı olarak görev yapar. Ağır partiküllerin çökelmesi ve yüzeydeki yağların uzaklaştırılması sayesinde, tesisin tüm ekipmanları korunur ve işletme ömrü uzar.

Kompakt tasarımı, yüksek ayrışma verimi, düşük enerji ihtiyacı ve modüler yapısı sayesinde yeni tesislerde olduğu kadar mevcut sistemlerin modernizasyonunda da ideal çözümdür. Bu nedenle, ister küçük ölçekli bir endüstriyel ön arıtma hattı, ister büyük hacimli belediye tesisi olsun, her iki durumda da paket kum-yağ ayırıcı üniteler, güvenilir ve sürdürülebilir bir çözüm sunar.