BİYOFİLTRE (BİYOLOJİK KOKU GİDERİMİ)
Biyofiltre, kokulu havayı doğal mikroorganizmalarla arıtan çevreci bir çözümdür. Enerji ve kimyasal tüketimi düşüktür, süreklilik gösteren (stabil) kokularda çok etkilidir.
Genel Bakış
Biyofiltre, kokulu havayı doğal mikroorganizmalarla arıtan çevreci bir çözümdür. Enerji ve kimyasal tüketimi düşüktür, süreklilik gösteren (stabil) kokularda çok etkilidir.
NASIL ÇALIŞIR?
Kokulu hava, içinde dolgu malzemesi (medya) bulunan bir yataktan geçirilir. Dolgu yüzeyinde yaşayan mikroorganizmalar koku oluşturan maddeleri parçalar.
Hava önce nemlendirilir (mikroorganizmalar için gerekli).
Hava dolgu üzerinden geçerken kokulu moleküller önce tutunur, ardından biyolojik olarak parçalanır.
Sistem çıkışında gerekirse damla tutucu bulunur.
İki ana yaklaşım vardır:
Biyofiltre:
Genelde organik dolgu (kompost, ağaç kabuğu vb.), yüzey nemli tutulur.
Biyotrickling filtre:
İnorganik/sentetik dolgu + dolgu üzerinden sürekli sulama (sirkülasyon tankı ve pompa ile).
HANGİ KOKULARA ETKİLİDİR?
Sülfürlü bileşikler
H₂S (çürük yumurta kokusu), merkaptanlar
Amonyak ve aminler
Biyolojik olarak parçalanabilen organikler
Bazı VOC'ler
NE ZAMAN BİYOFİLTRE TERCİH EDİLİR?
Koku yükü gün boyu nispeten sabitse
Düşük işletme maliyeti ve çevreci yaklaşım isteniyorsa
Alan uygun ve düzenli bakım yapılabilecekse
Kimyasal sarfiyatının düşük olması isteniyorsa
SİSTEM BİLEŞENLERİ
Ön şartlandırma: Nemlendirme odası/spreyleme; gerekirse sıcaklık düzeltme
Dolgu yatağı: Organik (kompost, ağaç kabuğu) veya inorganik/sentetik (polimer/seramik)
Biyotrickling için: Sirkülasyon tankı, pompa, dağıtım kolektörü, basit besin (nutrient) ve pH kontrolü
Damla tutucu (demister) ve baca/fan
Otomasyon & izleme: Sıcaklık, nem, pH (trickling sistemlerde), basınç kaybı (tıkama kontrolü), debi
PERFORMANS VE İŞLETME
Verim:
Uygun tasarım ve doğru işletmeyle çoğu uygulamada %90–99+ koku giderimi sağlanır.
İşletme maliyeti:
Enerji tüketimi düşüktür; kimyasal tüketimi sınırlıdır (yalnızca pH/besin düzeltmesi).
Su kullanımı:
Nemlendirme ve/veya sirkülasyonda kontrollü su kullanımı vardır.
Bakım:
Dolgunun nem ve hava dağılımı düzenli kontrol edilir. Basınç kaybı izlenir; gerektiğinde yüzeysel gevşetme/karıştırma yapılır. Biyotrickling filtrelerde pH/besin ayarı ve blöf takibi yapılır.
Dolgu ömrü:
Koşullara bağlıdır. Organik dolguda tipik 1–3 yıl, inorganik/sentetik dolguda 3–5 yıl ve üzeri ömür hedeflenir (periyodik kontrolle).
TASARIMDA DİKKAT EDİLEN NOKTALAR
Hava debisi ve koku yükü:
Yatak alanı ve temas süresi (hava kalış süresi) buna göre seçilir.
Nem ve sıcaklık:
Mikroorganizmalar için hava nemli olmalı; aşırı sıcak/soğuk dalgalanmalar önlenmelidir.
pH dengesi:
Özellikle biyotrickling filtrelerde nötr civarı pH korunur.
Besin dengesi:
Mikroorganizmalar için azot/fosfor içeren basit besin ilaveleri gerekebilir.
Ön filtreleme:
Yağ/sis/toz yükü yüksekse biyolojik yatağı korumak için ön ayırma veya sis kesici kullanılır.
Malzeme seçimi:
Nemli ve hafif asidik/bazik ortamlara dayanıklı gövde (HDPE/PP/FRP vb.) ve ekipmanlar.
ARTILAR / DİKKAT EDİLECEKLER
Artıları
• Düşük işletme maliyeti (enerji/kimyasal)
• Çevre dostu, kararlı performans
• Sürekli yüklerde yüksek verim
Dikkat Edilecek Hususlar
• Devreye alma süresi gerekir (mikrobiyal ekosistemin oturması)
• Çok değişken yük ve solvent piklerinde tek başına yetersiz kalabilir
• Nem/sıcaklık ve hava dağılımı disiplinli takip ister
Hibrit Çözümler
Biyofiltre + Aktif Karbon:
Çıkışta "son parlatma" için
Scrubber + Biyofiltre:
Ani pikleri scrubber sönümler, biyofiltre düşük işletme maliyetli ana arıtımı üstlenir
Ön şartlandırma:
Nemlendirme/soğutma ile verim ve yatak ömrü artar
KURULUM & DEVREYE ALMA SÜRECİ
1Saha keşfi
Kaynaklar, kanal-fan, yerleşim; gerekirse basit gaz ölçümleri
2Tasarım
Debi, koku türü ve hedef çıkış değerine göre yatak boyutları ve dolgu seçimi
3İmalat & montaj
Gövde, dağıtım sistemi, nemlendirme/sirkülasyon, otomasyon
4İlk çalıştırma
Nem, hava dağılımı ve pH/besin ayarı
5Biyolojik devreye alma
İlk günlerde düşük yükle başlatılır, kademeli artırılır. Mikroorganizmalar çoğalır ve dolguya yerleşir. Genellikle 3–6 hafta içinde verim yüksek seviyeye çıkar.
6Eğitim & teslim
Operatör eğitimi, bakım planı, sarf malzeme programı
SIK SORULANLAR
Koku tamamen yok olur mu?
Doğru tasarım ve işletmeyle genellikle fark edilir düzeyin altına iner. Hedef seviye projede netleştirilir.
Devreye alma neden haftalar sürüyor?
Mikroorganizmaların çoğalıp dengeye oturması zaman alır. Bu süreçte nem, pH ve besin dengesi korunur; yük kademeli artırılır.
Kışın verim düşer mi?
Çok düşük sıcaklıklarda biyolojik aktivite azalır. Nem/sıcaklık şartlandırması ve rüzgâr/soğuk etkisine karşı koruma ile yıl boyu stabil performans sağlanır.
Bakımı zor mu?
Rutin kontroller (nem, basınç kaybı, pH/besin – trickling için), periyodik yüzey gevşetme ve gerektiğinde sınırlı blöf ile kolay yönetilir.
Kimyasallara hassas mı?
Aşırı dezenfektan ve solvent pikleri biyolojiyi baskılar. Bu tip pikler varsa ön arıtım veya hibrit çözüm planlanır.
SONUÇ
Biyofiltre, sürdürülebilir, ekonomik ve etkin bir koku giderim yöntemidir. Sürekli karakterdeki H₂S, amonyak ve biyolojik olarak parçalanabilir kokularda yüksek performans sunar. Uygun nem/sıcaklık ve düzenli bakım ile uzun ömürlü, istikrarlı sonuçlar verir. Projenize özel biyofiltre veya biyotrickling konfigürasyonunu; gerekirse scrubber/aktif karbon ile hibrit olarak tasarlayabiliriz.